pl

Świeczek185229
Powiadom innych
Stanisław Ludwik Dygat ( ur.05.12.1914r. w Warszawie ) ( zm. 29.01.1978 r. w Warszawie ). Polski autor powieści i opowiadań , felietonista , dramaturg oraz scenarzysta filmowy. Pochodził z rodziny polsko - francuskiej. Był wnukiem powstańca z 1863 roku Ludwika Dygata i synem architekta Antoniego Dygata. Miał siostrę Marię Danutę , która była żoną polskiego kompozytora Witolda Lutosławskiego. Przyszły pisarz w szkole nie należał do najpilniejszych uczniów. Żaden z przedmiotów nie wydawał mu się na tyle godny uwagi , żeby mu się choć trochę poświęcić. Największą zmorą był dla Niego język polski zwłaszcza pisanie wypracowań. Zamiast tracić czas na naukę młody Stanisław oddawał się innym pasjom prowadził życie towarzyskie w tym między innymi uprawiał tenis i boks , często bywał też w kinie , które już od wczesnych lat bardzo go fascynowało. Nic zatem dziwnego , że aż trzykrotnie zmieniał szkołę. Uczył się w gimnazjum Ziemi Mazowieckiej , w gimnazjum im. Mikołaja Reja. W wieku siedemnastu lat postanowił uciec w świat , chciał zaciągnąć się na statek zostać marynarzem i pływać po Bałtyku. Ojciec , który odnalazł go w Gdyni wysłał syna do konwiktu ojców pijarów pod Krakowem i wtedy nastąpiła u Stanisława Dygata pozytywna przemiana zainteresował się literaturą i szybko nadrobił wszystkie zaległości. Po zdaniu matury w 1935 r. przyszły pisarz studiował w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie, następnie architekturę na Politechnice Warszawskiej i filozofię w Uniwersytecie Warszawskim, choć żadnego z tych kierunków nie ukończył. W 1938 r. na łamach prasy ukazało się jego opowiadanie „ Różowy kajecik” . Po klęsce kampanii wrześniowej w 1939 r. z uwagi na francuskie obywatelstwo został zabrany przez gestapo na Aleję Szucha , gdzie był kilka dni następnie został przewieziony do obozu dla internowanych w Konstancji nad Jeziorem Bodeńskim , gdzie przebywał pół roku. Wątki autobiograficzne z tego okresu życia Stanisława Dygata znalazły się w jego debiutanckiej powieści z 1946 r. „ Jezioro Bodeńskie ”. Do Polski wrócił w 1940 r. Po upadku Powstania Warszawskiego zamieszkał w Komorowie a po wojnie mieszkał kolejno w Krakowie , Łodzi ( 1946 - 1948 ) i Wrocławiu ( 1948 - 1950 ) a od 1950 r. w Warszawie. Był jedną z centralnych postaci życia artystycznego i towarzyskiego stolicy, skupiał wokół siebie liczne grono pisarzy, filmowców, sportowców. Współpracował z wieloma czasopismami między innymi: "Kuźnicą", "Twórczością", "Przeglądem Kulturalnym", "Życiem Literackim", "Literaturą", "Polityką". Należał do Związku Literatów Polskich. W latach 1953 - 1955 w Gdańsku pracował jako kierownik literacki Teatru Wybrzeże , gdzie poznał Kalinę Jędrusik , która w 1953 r. jako absolwentka Wyższej Krakowskiej Szkoły Teatralnej przyjechała do Gdańska gdzie debiutowała na scenie Teatru Wybrzeże. Kalina Jędrusik i Stanisław Dygat zakochali się w sobie i niedługo potem w 1954 r. wzięli ślub. Na początku małżeństwa przeżyli ogromną tragedię Kalina zaszła w ciążę i urodziła córkę. Poród okazał się wyjątkowo trudny a dziecko które przyszło na świat jako wcześniak było zbyt słabe i umarło. Artystka przeszła ciężką operację po , której już na zawsze pozostała bezpłodna. Niedługo potem przeprowadzili się do Warszawy , gdzie pozostali już do końca życia. Początkowo Państwo Dygatowie zamieszkali w dwupokojowym mieszkaniu przy ul. Joliot - Curie na Mokotowie. Następnie w 1972 r. przeprowadzili się na Żoliborz do willi przy ul. Kochowskiego 8. Kalina i Stanisław Dygatowie byli małżeństwem przez 24 lata. Kalina była drugą żoną Stanisława Dygata , który wcześniej był związany również z aktorką Władysławą Nawrocką , z którą miał córkę Magdalenę Dygat. Poza słynnym „ Jeziorem Bodeńskim ” wydał takie powieści jak :„ Pożegnania" (1948), „ Podróż" (1958), „ Disneyland" (1965), „ Karnawał " (1968), „ Dworzec w Monachium " (1973) oraz kilka zbiorów opowiadań. Wielką popularnością cieszyły się jego felietony z cyklu „ Rozmyślania przy goleniu ". Był współautorem dwóch sztuk teatralnych: "Zamachu" - z Tadeuszem Brezą i "Nowego Świętoszka" - z Janem Kottem. Przekładał z angielskiego, francuskiego, czeskiego rosyjskiego: Sartre'a, Delarue, Eurypidesa, Sofoklesa, Szekspira, Szajnina i Haška. Za najważniejsze jego tłumaczenia uchodzą „Wieczór Trzech Króli " Williama Szekspira i „ Król Edyp " Sofoklesa. Był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej z której wystąpił w listopadzie 1957r. w proteście przeciwko odmówieniu przez władze zgody na wydawanie miesięcznika „ Europa”. W marcu 1964 r. podpisał "List 34" w obronie wolności słowa, a w styczniu 1976 r. był jednym z sygnatariuszy "Memoriału 101", skierowanego do Sejmu przeciwko planowanym zmianom w Konstytucji. Wszystkie te działania spowodowały , że trafił pod baczną obserwację SB i wydano absolutny zakaz drukowania jego powieści . Stanisław Dygat od lat chorował na serce a w ostatnich dniach swojego życia załamał się psychicznie po tym jak w końcu 1977 r. rozpętała się dyskusja nad fimem Ewy Kruk „ Palace Hotel ”nakręconym na podstawie powieści „ Dworzec w Monachium ”. Wówczas spadło na niego wiele słów krytyki i nienawiści uznano , że filmowa adaptacja „ Dworca w Monachium" szkaluje naród polski. Musiał tłumaczyć się i udowadniać swój patriotyzm niestety na próżno. Film powędrował na półki a on doświadczył wielkiego upokorzenia. Zmarł 29 stycznia 1978 r w wieku 64 lat wskutek ataku serca. W chwili śmierci nie było przy nim żony , która wówczas występowała we Wrocławiu przy jego boku czuwał jedynie ukochany pies Żabcia. Został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.